HACETTEPE İLAÇ ve ZEHİR BİLGİ MERKEZİ
(HİZBİM)

İlaç ve Zehir Bilgi Merkezleri klinik etkinlik, toksisite ve zehirlenme tedavisi ile ilgili güncel bilgi iletimini hızlı bir şekilde sağlayarak rasyonel ilaç kullanımı ve hasta tedavisine katkıda bulunan modern sağlık hizmeti birimleridir.
Tıp ve farmasötik bilimler alanında özellikle 20.yüzyılın son yarısında ortaya çıkan gelişmeler, etkinliği ile birlikte zarar potansiyelleri de yüksek olan çok sayıda ilacı tıbbın hizmetine sunmuştur. İlaçlara ilişkin bilimsel literatür de büyük boyutlarda artış göstermektedir. Bu nedenle etkin ve güvenli ilaç tedavisi, bu veri ve bilgilerin çok iyi şekilde değerlendirilip kullanılmasıyla mümkündür.
Diğer taraftan endüstrileşmenin ve hızla ilerleyen teknolojinin günlük yaşamımıza, çevremize soktuğu binlerce kimyasal maddeyle ve ilaçlarla zehirlenmeler, etkin tedaviyi gerektiren birinci derecede öneme sahip acil vakalardır. 1950 lerden bu yana modern sağlık hizmetleri içinde yer alan Zehir Bilgi Merkezleri, zehirlenmeleri önlemek ve zehirlenme olaylarında morbidite, mortalite ve tedavi maliyetini azaltmak üzere acil soruları cevaplayan, danışmanlık hizmeti veren, bilgi/veri toplayan, sağlık personeline ve halka dönük eğitim programları düzenleyen kuruluşlardır.
Yukarıdaki hedef ve amaçlara yönelik bir İlaç ve Zehir Bilgi Hizmeti Projesi, Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi nde 1980 lerde başlatılmıştır. Konuya, uygulamaya yönelik pratik yaklaşımlarla birlikte akademik olarak da eğilen bu proje çerçevesinde 25 Mart 1992 de bir İlaç ve Zehir Bilgi Merkezi kurulmuştur. Söz konusu merkez en yeni teknolojiyi kullanmakta ve güncel veritabanları üretmektedir. Bugün deneyimli bir yönetim, üretim ve hizmet kadrosuyla birlikte, Eczacılık Fakültesi nin akademik kadrosundan ve Tıp Fakültesi nden danışmanlarıyla, tüm birikim ve olanaklarını sağlık personelinin ve toplumun hizmetine sunmaktadır.

Amaçları

İlaç ve zehir bilgi hizmetini birlikte sunan Merkezimizin temel hedef ve amacı, klinik etkinlik, toksisite ve tedavi ile ilgili doğru, güncel, kapsamlı ve hızlı bilgilendirme hizmeti vererek;

• Etkin ve güvenli ilaç kullanımını sağlamak,
• Zehirlenmelerde morbidite, mortalite ve tedavi maliyetinin azaltılmasını sağlamaktır.

Bu hizmetin verilmesinde öncelikli hedef kitle sağlık personelidir. Topluma verilecek bilgi, çok temel ilaç bilgisi, zehirlenmelerde ilk yardım önerileri ve sağlık kurumlarıyla hekimlere başvuruyu özendirip yönlendirmekle sınırlıdır.

İşlevler
Telefonla gelen ilaç ve zehir bilgisi istemlerinin cevaplanması,

• Özgül ilaç, etkinlik, toksisite ve tedavi bilgisi istemlerinin yazılı olarak karşılanması,
• Eczacılık öğrencilerinin İlaç ve Zehir İnformasyon Görevlisi olarak eğitilmelerini, bilgisayar programları dahil informasyon kaynaklarını kullanmayı öğrenmelerini sağlayan eğitim programlarının düzenlenmesi,
• Sağlık görevlileri ve toplum için eğitim ve bilgilendirmeye yönelik kısa veya uzun süreli eğitim programlarının hazırlanması,
• İlaç ve pestisitler başta olmak üzere kimyasal madde ve ürünlerle ilgili dökümantasyon hizmetinin yürütülmesi,
• İlaç kullanımı ve zehirlenme profiline yönelik epidemiyolojik çalışmalar yapılmasıdır.

Verilen Bilgi Hizmetine Örnekler :

Temas edilebilecek herhangi bir madde hakkında toksisite bilgisi,

• Acil zehirlenme tedavisi,
• Aşırı doz ilaç alımında bilgilendirme,
• Pestisit bilgisi,
• İlaçlara ilişkin genel, özgül veya kapsamlı bilgi:
• Yan etkiler, kontrendikasyonlar,endikasyonlar
• Sütle geçen ilaçlar,
• Hamilelikte güvenli ilaç kullanımı,
• Etkileşmeler
• Mesleki/endüstriyel kimyasal madde temaslarına ilişkin toksisite bilgisi,

Kaynak ve Olanaklar:

HİZBİM 'de ilaç ve zehir bilgi hizmetinin sağlanmasında:

• 300' den fazla güncel referans kitabı,
• Micromedex Klinik İnformasyon Sistemi (Drugdex, Poisondex, Emergindex, Injury/ Illness- Aftercare Instructions, Martindale ve Tomes programlarını içeren ve her üç ayda bir güncelleştirilen bir CD-ROM sistemi),
• Iowa Mikrofiş İnformasyon Sistemi,
• Hacettepe Merkez Kütüphanesindekiler dahil süreli yayınlar,
• Internet
• Ülkemizde ilk kez Merkezimizde hazırlanan 2 özgün komputerize veritabanı: